Bewoners van St. Eustatius willen viering ‘First Salute’ in Den Haag

De St. Eustatius Afrikan Burial Ground Alliance wil dat de Nederlandse regering de 250e herdenking van de ‘First Salute’ op 16 november 2026 verplaatst van St. Eustatius naar Den Haag.

De ‘First Salute’ staat voor de historische erkenning door St. Eustatius van de Verenigde Staten als een onafhankelijke staat in 1776; voor Afrikaanse nazaten op St. Eustatius een pijnlijke confrontatie met het slavernijverleden. De spil achter deze gebeurtenis, gouverneur Johannes de Graaff (1729–1813), was destijds de grootste slavenhouder van het eiland en pleegde daarmee gruwelijke misdaden tegen de menselijkheid. Nu wordt hij afgebeeld als een held bij deze viering.

Misplaatste uitnodiging van de president van de VS

De grassroots-beweging veroordeelt daarnaast de uitnodiging aan de Amerikaanse president. Zijn regering tast diversiteitsprogramma’s in de VS aan en wist daarmee actief de bijdragen van Afrikaans-Amerikanen aan de Amerikaanse geschiedenis uit. Dit leidde recent zelfs zover dat herdenkingspanelen voor zwarte Amerikaanse soldaten uit Tweede Wereldoorlog op de militaire begraafplaats in Margraten werden verwijderd.

Wat zijn de excuses voor het slavernijverleden waard?

Door de regering (in 2022) en door de koning (2023) zijn excuses aangeboden voor het slavernijverleden. “Het is ongepast en getuigt van weinig sensitiviteit om daarna een vriendschapsband die is ontstaan tussen twee koloniale naties te vieren op een eiland waar de Afrikaanse slaafgemaakte bevolking in 1776 onder embarmelijke omstandigheden in slavernij leefde”, aldus Alliance voorzitter Kenneth Cuvalay; “Onze voorouders werden verhandeld als vee en in boeien geslagen. Ineens is dat vergeten?”

Niet onze geschiedenis

Over de jaren heen is de herdenking van de First Salute door de eilandbewoners omgevormd tot ‘Statia Day’, een viering en eerbetoon aan hun eigen Afrikaans-Caribische cultuur. De ‘First Salute’ is niet hun geschiedenis. Sterker nog, hun geschiedenis is nog nauwelijks beschreven.De Alliance probeert daar met verschillende projecten verandering in te brengen. 

Democratie in geding

Het idee van een grootse viering op St. Eustatius kwam van twee parlementariërs (Bosman/Van Raak, https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-35000-IV-19.html) die daarvoor in 2018 een motie indienden. De St. Eustatius Afrikan Burial Ground Alliance (in het kort: Alliance) trok al eerder aan de bel om te protesteren bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Die legde echter de besluitvorming in handen van de lokale overheid, op slinkse wijze de gelden van de Regio-deal daaraan koppelend. Is het democratisch dat een motie van twee parlementariërs leidt tot een viering die niet gewenst is door een groot deel van de inwoners van St. Eustatius? Is het ethisch de viering te koppelen aan de regio-gelden?

Weinig te merken van aandacht voor de geschiedenis van de Afrikaans-Caribische inwoners

Het koloniale feest op St. Eustatius is zo groots opgezet dat er geen accommodatie meer is te boeken. Een schip voor de kust moet bezoekers opvangen (zie nieuwsbericht). Ondanks toezeggingen dat de geschiedenis van de Afrikaanse-Caribische inwoners aandacht zou krijgen, is daar weinig van te zien of merken.

Kosten First Salute betaald door de belastingbetaler

Bij verplaatsing van de viering naar Den Haag worden enorme budgetten (belastinggeld van burgers) uitgespaard aan reis- en hotelkosten. Den Haag is ook de regeringszetel en de plek waar relaties met buitenlandse mogendheden normaliter worden onderhouden. De Alliance vindt dat St. Eustatius niet misbruikt moet worden als een exotische achtergrond voor The First Salute-herdenking met een tripje naar de zon.

Nauwelijks genoeg geld voor herbegrafenis voorouders

Deze verspilling wordt des te prangender in de wetenschap dat een commissie die zich op het eiland bezighoudt met de herbegraving van 69 Afrikaanse voorouders die op onethische wijze zijn opgegraven in 2021 (NB door een team internationale witte archeologen en zonder instemming of overleg  met hun nazaten van het eiland) en hun budget bij elkaar moet zien te sprokkelen met fondsaanvragen.

Lancering petitie

Via een recent gelanceerde petitie eist de Alliance historische rechtvaardigheid: stop het gebruik van St. Eustatius als exotisch decor; stop het verspillen van belastinggeld; geef ‘Statia Day’ terug aan de lokale bevolking en verplaats de First Salute-bijeenkomst naar Den Haag waar het als zetel van de regering thuishoort.

Petitie: https://www.change.org/move_first_salute_event_to_the-hague