Hooggerechtshof geeft Trump ruimere ontslagbevoegdheid bij toezichthouders

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft president Donald Trump meer ruimte gegeven om leden van onafhankelijke federale toezichthouders te ontslaan. De uitspraak in de zaak rond FTC-commissaris Rebecca Slaughter betekent dat de president leden van de Federal Trade Commission niet langer alleen om zwaarwegende redenen hoeft te kunnen vervangen. Tegelijkertijd hield het hof de poging van Trump om Fed-bestuurder Lisa Cook te ontslaan voorlopig tegen.

Het Hooggerechtshof oordeelde maandag met zes stemmen tegen drie dat de wettelijke ontslagbescherming voor leden van de Federal Trade Commission (FTC) strijdig is met de Amerikaanse grondwet. Daarmee werd een bijna 91 jaar oud juridisch precedent, Humphrey’s Executor, teruggedraaid. Dat arrest uit 1935 stelde dat het Congres FTC-commissarissen kon beschermen tegen ontslag om louter politieke of beleidsmatige redenen.

De uitspraak draait om Rebecca Slaughter, een Democratisch lid van de FTC dat Trump in maart 2025 ontsloeg vanwege beleidsverschillen. Volgens een wet uit 1914 mochten FTC-commissarissen alleen worden verwijderd wegens onder meer plichtsverzuim, inefficiëntie of wangedrag. Slaughter stelde dat haar ontslag daarom onrechtmatig was, maar het Hooggerechtshof heeft Trump nu in het gelijk gesteld.

De FTC speelt een belangrijke rol bij consumentenbescherming en mededinging. De toezichthouder pakt onder meer misleiding van consumenten, oneerlijke handelspraktijken en mogelijke machtsmisbruik door grote bedrijven aan. Opperrechter John Roberts stelde namens de meerderheid dat de FTC in haar huidige vorm uitvoerende taken verricht die in wezen onder de bevoegdheid van de president vallen.

De uitspraak kan verstrekkende gevolgen hebben voor andere onafhankelijke instanties binnen de Amerikaanse overheid. Ook bij verschillende andere toezichthouders gelden wettelijke bepalingen die bestuurders moeten beschermen tegen ontslag zonder gegronde reden.

Het Hooggerechtshof heeft echter niet definitief bepaald dat die bescherming bij alle andere instanties automatisch vervalt. Wel betoogden de drie liberale rechters in hun minderheidsstandpunt dat tientallen onafhankelijke commissies nu mogelijk veel directer onder presidentiële controle komen te staan. Volgens hen verschuift daarmee aanzienlijke macht van het Congres naar het Witte Huis.

Trump noemde de uitspraak op sociale media een grote overwinning voor de presidentiële bevoegdheden. Hij stelde dat de beslissing bevestigt dat een president functionarissen binnen de uitvoerende macht en politieke benoemingen kan vervangen.

Fed-bestuurder Lisa Cook blijft voorlopig aan
Op dezelfde dag kreeg Trump in een afzonderlijke zaak geen toestemming om Lisa Cook, lid van de raad van bestuur van de Federal Reserve, onmiddellijk uit haar functie te verwijderen. Het Hooggerechtshof wees het verzoek van de regering af om een eerdere rechterlijke blokkade van haar ontslag op te schorten. Daardoor kan Cook aanblijven zolang de rechtszaak over haar voorgenomen ontslag voortduurt.

De twee uitspraken onderstrepen dat het Hooggerechtshof de president aanzienlijk meer zeggenschap geeft over bepaalde onafhankelijke toezichthouders, maar de bijzondere positie van de Amerikaanse centrale bank voorlopig apart behandelt. De Federal Reserve bepaalt onder meer het rentebeleid in de Verenigde Staten en geldt traditioneel als een instelling die zo veel mogelijk buiten directe politieke invloed moet functioneren.

The post Hooggerechtshof geeft Trump ruimere ontslagbevoegdheid bij toezichthouders appeared first on Suriname Herald.