Surinaamse kunstenaars eren Johanna Schouten-Elsenhout in Amsterdamse tentoonstelling

De Surinaamse kunstenaars Zulile Blinker en Ruth-Rachel Joeroeja brengen met hun kunstinstallatie Wortu d’ e Abra – Where Her Story Speaks een eerbetoon aan de legendarische Surinaamse dichteres Johanna Schouten-Elsenhout. De installatie maakt deel uit van de internationale tentoonstelling Echoes of Independence in Amsterdam, waarin bevrijdingsbewegingen in Afrika, het Caribisch gebied en Suriname centraal staan.

De tentoonstelling richt zich tegelijkertijd op vrouwen die een belangrijke rol speelden binnen deze vrijheidsstrijd, maar volgens de organisatie lange tijd onderbelicht zijn gebleven. Onder hen bevinden zich Andrée Blouin uit Congo, Hannah Kudjoe uit Ghana, Josefina Chantre uit Kaapverdië en Johanna Schouten-Elsenhout uit Suriname.

Volgens de organisatoren resoneren de echo’s van deze strijd nog altijd door in hedendaagse bewegingen voor rechtvaardigheid en benadrukken zij het belang van internationale solidariteit. In 2025 staan verschillende voormalige koloniën stil bij vijftig jaar onafhankelijkheid, waaronder Suriname, Angola, Kaapverdië en Mozambique.

Naast de herdenking van de onafhankelijkheid wordt ook gereflecteerd op de blijvende invloed van koloniale machtsstructuren. Vanuit die gedachte lanceerde The Black Archives een internationale open call voor kunstenaars voor de tentoonstelling Echoes of Independence.

The Black Archives zet zich sinds 2016 in voor het zichtbaar en toegankelijk maken van het erfgoed en de geschiedenis van de Afrikaanse diaspora via archieven, tentoonstellingen, educatie en publieksprogramma’s. De organisatie ontstond in het pand van vereniging Ons Suriname in Amsterdam en verhuisde in maart 2024 tijdelijk naar het Bijlmerplein vanwege renovatiewerkzaamheden. Op de huidige locatie aan de Zeeburgerdijk is ook het Suriname Museum gevestigd.

Naast Zulile Blinker en Ruth-Rachel Joeroeja nemen ook kunstenaars als moreiya, Munganyende, Maurice Dharampal, Nana Agyemang en Tania Christina deel aan de tentoonstelling. Vanuit de overtuiging dat vrouwenverhalen meer zichtbaarheid verdienen, ontwikkelden Blinker en Joeroeja de installatie Wortu d’ e Abra – Where Her Story Speaks. Het concept ontstond vanuit de bloemlezing Wortu d’ e Tan Abra, waarin ook gedichten van Johanna Schouten-Elsenhout zijn opgenomen.

De kunstenaars werkten eerder samen aan dit thema met dichterscollectief Kokolampu en filmmaker Jomara Roletti. Dat project resulteerde in acht poëtische korte films. De installatie bestaat uit drie korte films waarin het leven en de nalatenschap van Johanna Schouten-Elsenhout op poëtische wijze worden verteld. De stem van Zulile Blinker begeleidt bezoekers langs verhalen, herinneringen en de culturele betekenis van Johanna’s werk.

De films zijn verwerkt in een interactieve, inklapbare spiegelkaptafel, waardoor bezoekers letterlijk geconfronteerd worden met hun eigen reflectie binnen het verhaal. Daarnaast bevat de installatie verschillende artefacten die verwijzen naar de rijke Surinaamse cultuur en geschiedenis, waaronder een traditionele dyarusu sturu met een afbeelding van Johanna Schouten-Elsenhout.

Johanna Schouten-Elsenhout geldt als een van de grootste Surinaamse dichters en odo-schrijvers. In haar werk benadrukte zij voortdurend het belang van taal, cultuur en identiteit. Zij schreef meer dan duizend odo’s.

Volgens de makers wil de installatie bijdragen aan het zichtbaar maken en doorgeven van vrouwenverhalen aan toekomstige generaties. Zoals Johanna Schouten-Elsenhout ooit zei: “Je taal is je cultuur. Verlies je deze, dan verlies je je kra, je ziel.”

De tentoonstelling Echoes of Independence is tot en met 31 oktober 2026 te bezoeken in het Suriname Museum in Amsterdam.

The post Surinaamse kunstenaars eren Johanna Schouten-Elsenhout in Amsterdamse tentoonstelling appeared first on Suriname Herald.